Diecezjalne Sanktuarium Św. Jakuba Apostoła Parafia Rzymskokatolicka p.w. Świętego Jakuba Apostoła

Okoliczności ustanowienia św. Jakuba Apostoła patronem miasta

 Okoliczności ustanowienia św. Jakuba Apostoła patronem miasta Lęborka

Kult świętych patronów w Kościele polega na powierzeniu opiece określonego świętego poszczególnych osób albo całej społeczności. Prawidłowym przejawem tego kultu jest według nauki Soboru Watykańskiego II troska o gorliwość w miłości, przez którą szukamy dobra całej wspólnoty Chrystusowej. Gorliwość ta znajduje swój wyraz nie w mnogości zewnętrznych aktów czci, ale w nasileniu czynnej miłości, która pobudza nas do naśladowania życia świętych i do szukania pomocy w ich wstawiennictwie. Troska braterska patrona sprawia, że doznajemy od Boga różnorakich łask za pośrednictwem Jezusa Chrystusa, u którego nieustannie wstawiają się za nami.
 
Tradycja lęborskich jarmarków sięga średniowiecza, odbywały się jeszcze w okresie międzywojennym. Próby reaktywowania jarmarku po 1945 roku okazały się nieskuteczne. Namiastką był kiermasz twórców ludowych zorganizowany przy kościele w 1985 roku podczas obchodów 700 - lecia Lęborka. Dopiero zapał o. Leszka Klekociuka, który potrafił włączyć do wypracowania nowej formuły i społecznej realizacji jarmarku kilkadziesiąt osób, spowodował, że jarmark został po prawie dziesięciomiesięcznych przygotowaniach udanie reaktywowany w 1996 roku.
 
Pomysł ustanowienia św. Jakuba Apostoła patronem Lęborka wysunął o. Wiesław Przybysz jesienią 1996 roku podczas omawiania przebiegu I Jarmarku Odpustowego św. Jakuba Ap.
 
Idea ta prawie od razu zyskała aplauz Społecznego Komitetu Organizacyjnego Jarmarku oraz pozostałych ojców franciszkanów z lęborskiego klasztoru.
 
Akceptacje dla zamierzenia wyrazili od samego początku również proboszczowie pozostałych pięciu lęborskich parafii rzymskokatolickich, podnosząc, że patronat św. Jakuba Ap. nad całym Lęborkiem będzie tylko potwierdzeniem faktu, iż przez 660 lat parafia św. Jakuba Ap. obejmowała całe miasto, czyli przez wieki Jakub Apostoł nieformalnie już mu patronował. Druga parafia rzymskokatolicka, pod wezwaniem Najświętszej Maryi Panny Królowej Polski powstała w Lęborku dopiero w 1958 roku przy kościele poewangelickim.
 
Nawiązanie do tradycji włoskich, gdzie każde z miast ma patrona i gdzie jednoczą się wokół niego mieszkańcy, jak np. we Florencji wokół św. Jana Chrzciciela. W Polsce jest to rzadkość. Z miast pomorskich oficjalny patronat w okresie powojennym XX w. (lata dziewięćdziesiąte) uzyskały Brodnica (św. Antoni Padewski) oraz w 1998 roku, kilka miesięcy przed nami, w opiekę św. Wojciechowi oddał się Starogard Gdański.
 
Podczas II Jarmarku Odpustowego św. Jakuba Ap. w lipcu 1997 roku zaczęto rozprowadzać wśród lęborczan specjalne ankiety z trzema pytaniami:
 
  • czy uważasz, że potrzebny jest patron dla miasta Lęborka/
  • czy chciałbyś, aby patronem Lęborka był św. Jakub Ap.?
  • jeśli nie św. Jakub Ap., to kto? krótko uzasadnij.
 
.Ankiety oddało 1648 osób, z czego 1624 były ważne. Wszyscy jednoznacznie poparli potrzebę ustanowienia patrona Lęborka i zaakceptowali osobę św. Jakuba. Nie było propozycji innej postaci na patrona. Spośród uczestników ankiety blisko połowa pochodziła spoza parafii św. Jakuba Ap.
 
Nadzieja, że św. Jakub będzie jednoczył lęborczan różnych orientacji społecznych, religijnych i narodowo-etnicznych, że jarmark będzie świętem integrującym społeczność miejską.
 
Święto wszystkich lęborczan i dla wszystkich mieszkańców miasta. Nadzieja, że zainspiruje do jednoczenia całej społeczności miasta, umocni pozytywne relacje pomiędzy ludźmi, upowszechni otwartość na obecność różnych kultur, języków, wyznań.
 
Integracja społeczności Lęborka ponad parafialnymi podziałami. Parafie się uaktywniły i zaczęły ze sobą współpracować, co zaowocowało m.in. Lęborskim Tygodniem Kultury Chrześcijańskiej, już piątym w tym roku. Przykład ten pokazuje, że do współdziałania potrzebny jest czas, cały proces swoistego dojrzewania, ale efekty są naprawdę budujące i radosne. Realizacja w praktyce hasła "Jedność w różnorodności".
 
Św. Jakub osobą jednoczącą lęborczan
 
10 grudnia 1997 roku O. Wiesław Przybysz wystąpił w imieniu Parafii św. Jakuba Apostoła oraz klasztoru OO. Franciszkanów w Lęborku do wszystkich przedstawicielstw partii politycznych działających na terenie Lęborka oraz do znaczących stowarzyszeń i organizacji społecznych skupiających lęborczan z prośbą o wyrażenie opinii w sprawie zamiaru ogłoszenia św. Jakuba Apostoła patronem Lęborka. Wszystkie partie i organizacje jednoznacznie wypowiedziały się za ustanowieniem proponowanego patronatu nad miastem. Były to, w kolejności alfabetycznej:
 
  1. Polskie Stronnictwo Ludowe – Witold Piórkowski
  2. Porozumienie Centrum – Zygmunt Szulc
  3. Ruch dla Rzeczypospolitej – Obóz Patriotyczny - Tadeusz Pęk
  4. Ruch Odbudowy Polski – Stanisław Naczk
  5. Ruch Społeczny Akcji Wyborczej Solidarność - Mirosław Siergiej
  6. Socjaldemokracja Rzeczypospolitej Polskiej - Jarosław Jędrzejewski
  7. Unia Wolności – Alicja Zajączkowska
  8. Zjednoczenie Chrześcijańsko – Narodowe – Edmund Głombiewski
  9. Akcja Katolicka przy Parafii NMP Królowej Polski – Danuta Mikołajczyk
  10. Cech Rzemiosł Różnych – Teresa Fabisiak
  11. Lęborski Klub Przedsiębiorców – Marek Stawski
  12. Zrzeszenie Kaszubsko-Pomorskie - Franciszek Szczypior, Kazimierz Naczk
  13. Związek Kombatantów Rzeczypospolitej Polskiej i Byłych Więźniów Politycznych – Jan Piekarski
 
Od marca 1998 roku w każdą pierwszą niedzielę miesiąca zaczęto odprawiać Mszę św. w intencji społeczności lęborskiej z racji przygotowywania się do ogłoszenia św. Jakuba Ap. patronem Lęborka. Był to swoisty duchowy dar parafii dla miasta i jego mieszkańców.
 
III Jarmark Odpustowy św. Jakuba przygotowano z dużym rozmachem, odbywał się od niedzieli 19 lipca do niedzieli 26 lipca. W kościele św. Jakuba przeprowadzono rekolekcje przygotowujące do ustanowienia patronatu ( o. Zbigniew Rzezak). Przy współudziale Lęborskiego Bractwa Historycznego przygotowano seminarium "Parafia św. Jakuba Apostoła w lęborskiej panoramie", z udziałem m.in. profesorów: Krzysztofa Macieja Kowalskiego, siostry Aleksandry Witkowskiej oraz ks. Ryszarda Kwapińskiego. Muzeum zorganizowało wystawę historyczną o roli parafii św. Jakuba Ap.
 
III Jarmark odbywał się na placu św. Jakuba ze względu na swoisty klimat, który stwarza otoczenie placu oraz kameralność tego miejsca. Zrezygnowano z stoisk typowo komercyjnych na rzecz kiermaszu twórców ludowych i malarzy amatorów oraz pamiątek odpustowych.
 
"Lato z radiem" na Placu Pokoju, wystawa archiwaliów we wieży kościoła, grupa teatralna z Zespołu Szkół Rolniczych przedstawiła historię św. Jakuba Ap., na placu przykościelnym odbył się pokaz rycerski wykonany przez stowarzyszenie Rycerzy Ziemi Gdańskiej połączony z tańcami celtyckimi zespołu Trebra Runa, koncertował Janusz Laskowski i Antonina Krzysztoń.
 
Kopie obrazu św. Jakuba Apostoła wykonaną przez Andrzeja Barańskiego otrzymał JE Biskup Jan Bernard Szlaga, natomiast wykonana przez Bronisława Lisa zawisła w Sali Rajców lęborskiego ratusza.
 
16 kwietnia 1998 roku Rada Miejska w Lęborku przyjęła jednogłośnie stanowisko, z prośbą do Biskupa Diecezjalnego, aby św. Jakub Apostoł został ustanowiony patronem miasta. Biskup Pelpliński Jan Bernard Szlaga, przychylając się do wniosku Rady Miejskiej, popartego pozytywnymi opiniami mieszkańców miasta, organizacji społecznych i partii politycznych w dniu 22 czerwca 1998 roku podpisał Dekret stwierdzający, że od dnia jego publicznego ogłoszenia św. Jakub Apostoł będzie Patronem Lęborka.
Parafia św. Jakuba Apostoła oraz Społeczny Komitet Organizacyjny we współpracy i przy finansowo-organizacyjnym wsparciu władz Miasta zadbały, aby historyczne wydarzenie ogłoszenia Dekretu Ks. Biskupa miało charakter wyjątkowo uroczysty.
 
Suma odpustowa na Placu Pokoju o godz. 12.00.
 
Wokół ołtarza na placu Pokoju z ogromnym wizerunkiem św. Jakuba w tle zgromadziły się tłumy lęborczan i gości, na czele z wicepremierem Januszem Tomaszewskim, wojewodą gdańskim Tomaszem Sowińskim i wojewodą słupskim Kazimierzem Kuzyniakiem. Razem z Biskupem Diecezjalnym Janem Bernardem Szlagą sumę odpustową koncelebrowali również bp Ignacy Jeż, ordynariusz i bp pomocniczy Paweł Cieślik z diecezji kołobrzesko-koszalińskiej oraz o. Marian Kruszyłowicz - bp pomocniczy z diecezji szczecińsko-kamienieckiej.
 
Troska, aby Jarmark Odpustowy św. Jakuba Ap. łączył ze sobą dwa wymiary: religijne przeżycie z świecką radosną zabawą.
 
Zgodnie z postanowieniem Ks. Biskupa Diecezjalnego od 1999 roku dzień 25 lipca, dzień Imienin św. Jakuba Apostoła stał się świętem we wszystkich lęborskich parafiach; marzeniem organizatorów było, aby Jarmark Odpustowy stał się także świętem całego Lęborka, w pierwszej kolejności wszystkich lęborczan, jak i zaproszonych przez nich gości. Prawdziwie się radując zapraszamy bliskich i znajomych, chcemy ich też zachęcić do radowania się razem z nami. Okazja i zachęta do aktywności jak największej rzeszy lęborczan.
 
Aktualne jest pragnienie wyrażone przez burmistrza Lęborka Witolda Namyślaka podczas uroczystości ogłoszenia św. Jakuba Apostoła patronem Lęborka, "aby do Lęborka w lipcu na św. Jakuba przychodzili pielgrzymi, tak jak przychodzą do Santiago de Compostela, aby ten Wielki Apostoł jednoczył nas głoszonymi wartościami, aby pomagał nam odbudować jedność duchową i wzajemny szacunek, abyśmy umieli być Europejczykami, Polakami, Lęborczanami, a nade wszystko ludźmi".
 
Z hymnu do św. Jakuba Ap. – patrona Lęborka, autorstwa o. Wiesława Przybysza:
 
 
Pomóż nam budować jedność,
 
niweczyć wszelkie podziały.
 
Zło dobrem zawsze zwyciężać,
 
ludzi miłością obdarzać.
 
 
Życzenie biskupa Jana Bernarda Szlagi, bezpośrednio po ustanowieniu św. Jakuba naszym Patronem: "Lębork jest już w pewnym sensie odpowiednikiem miasta św. Jakuba – Santiago de Compostela. Jeśli będzie miastem gościnnymi i otwartym dla pielgrzymów, stanie się takim Santiago naszej diecezji".
 
wynotował : Ryszard Wenta, IX'2008
 
***
Atutem Jarmarku Odpustowego św. Jakuba Ap. a potem święta Patronalnego Lęborka był ramowy program obejmujący te same wydarzenia,
 
otwartość na nowe oddolne inicjatywy, wzbogacające program i wpisujące się w przyjęty charakter świętowania.
 
  1. Pierwszy Jarmark Odpustowy w 1996 roku zaplanowano jako połączenie kiermaszu twórców ludowych, malarzy nieprofesjonalnych, pamiątek odpustowych, staroci oraz stoisk handlowych kupców z towarzyszącymi im występami artystów i zespołów muzycznych na scenie plenerowej. Na potrzeby stoisk handlowych zarezerwowano placu Pokoju, ze względu na oczekiwaną dużą ilość lęborskich kupców, kiermasze twórców ludowych, malarzy i pamiątek odpustowych usytuowano natomiast na placu św. Jakuba. Kupcy lęborscy nie dopisali, tak jak się spodziewano. Dlatego od następnego roku zrezygnowano z zapraszania handlarzy komercyjnych a sam Jarmark przeniesiono na plac św. Jakuba i ul. Basztową. Tutaj odbył się II, III i IV. Planowany na 2000 rok V Jarmark został odwołany ze względu na wycofywanie się Miasta z pomocy techniczo-organizacyjnej oraz dofinansowania występów wykonawców na scenie plenerowej przy placu św. Jakuba. Zamiast V Jarmarku na placu Pokoju odbył się Turniej Tytanów a wieczorem wystąpił Rudi Schubert, zamiast planowanego Tomasza Żółtko i Starego Dobrego Małżeństwa.
  2. Od 1997 roku zaczęto wydawać Gazetę jarmarkową; ukazywała się przez 3 lata, do 1999 roku.
  3. Od 1998 roku pokazy, zabawy i turnieje rycerskie:
    w pierwszym roku pokaz rycerzy z Gdańska na placu św. Jakuba,
    1999 – turniej rycerski na boisku Sz. Pod. nr 3, ze zdobywaniem murów obronnych,
    w 2000 roku odwołany, ale inspiracja do powstania lęborskiego bractwa rycerskiego – Hufca przedniego wójtostwa Lębork.
  4. Od 1999 roku bieg św. Jakuba, przy czym w 2000 roku miał tylko charakter rekreacyjny miejscowych zawodników z powodu wycofania się z pomocy przez Miasto. W kolejnych latach bieg odbywał się regularnie z udziałem czołowych biegaczy krajowych, z czasem również zawodników zagranicznych. Organizatorzy zachowali ciągłość numeracji Biegu, z uwzględnieniem również 2000 roku.
  5. Przez kilka lat konferencje historyczne:
    1996 – Z przeszłości ziemi lęborskiej
    1998 r. – Kościół św. Jakuba Ap. w lęborskiej panoramie
    2000 r. – Judaizm i obrządek wschodni na Ziemi Lęborskiej
  6. W 2001 roku zapoczątkowano turniej miast i gmin powiatu lęborskiego.

Facebook